Бастыŋ уопукка тирэ5ирэн

Методическай сулууспа үбүлүөйүнэн сибээстээн, 1978-86 сылларга методическай кабинекка үлэлээн ааспыт сылларым туһунан кылгастык бэлиэтээтэххэ маннык.

РАЙОНО аппаратыгар Н.Н. Иннокентьев сэбиэдиссэйдээх улахан түмсүүлээх коллектив үлэлээн ааспыта. Инспектордартан, методистартан Н.Н. Иннокентьев, П.Д. Степанов, А.И. Иннокентьева, Н.Я. Алексеев, А.А. Амбросьев, А.С. Тимофеева, М.С. Семенов, С.А. Капитонова, В.Н. Григорьева, В.П. Иванов, А.Д. Николаева, Р.А. Сирдитова үлэлээбиттэрэ.

Бириэмэни аахсыбакка оройуон бары оскуолаларын хабан семинардары, конференциялары ыытарбыт, инспекторскай проверка араас темаларынан барара.

Бу сылларга оскуолаларга методическай үлэ, үөрэтии кабинетнай систематыгар киирии, о5ону үлэ5э иитии, профориентация күүскэ турбута.

Отдел аата-ахсаана биллибэт түбүктээх үлэтиттэн, мин, чуолаан, бастын уопут үөрэтэр-иитэр үлэ көдьүүһүн үрдэтии төһүү күүһүнэн буолар диэн, ону ахтан-санаан ааһыахпын ба5арабын.

То5о диэтэххэ, бастын уопут биирдиилээн учуутал эбэтэр педагогическай коллектив өр сылларга иитэн, сайыннаран таһаарбыт өйүн-санаатын баайа. Дьэ ол иһин, бастыны-кэскиллээ5и тар5атыы, утумнааһын методическай үлэ сүрүн хайысхатынан буолбута уонна методическай киин буолбута. Ити сылларга үлэ хайдах тэриллибитэй?

Бастатан туран, оройуон оскуолаларыгар бастын опыты үөрэтиигэ, түмүүгэ, тар5атыыга аналлаах оройуоннаа5ы методическай кабинет салалтатынан 7 киһилээх комиссия тэриллибитэ. Ити комиссия үлэтин былааннаахтык тэрийэн ыытар этибит. Комиссия үлэтин методическай бөлөхтөр оскуолалар салайааччыларын үөрэтииттэн са5алаабыппыт. Үөрэтии араас таһымнаах семинардар уонна сүбэ мунньахтар быһыыларынан ыытыллаллара. Ити курдук оскуолаларга бу боппуруос туругун үөрэтэр сыаллаах командировкалар тэриллибиттэрэ. Бу маннык проверканан бары оскуолалар хабыллыбыттара. Оройуонна ыытыллар семинардар, оскуолалар икки ардыларынаа5ы учууталлар методическай түмсүүлэрин мунньа5а бастын уопут баар оскуолаларын базатыгар ыытыллаллара уонна үлэ систематыгар кубулуйбута.

Үөскээн тахсыбыт хас биирдии уопут оройуон бары оскуолаларыгар тиийэрин туһугар, ханнык оскуола, хаһан бэйэтин матырыйаалын методкабинекка киирэн сырдатарыгар аналлаах график оноһуллубута. Бу график быһыытынан оскуолалар уочаратынан уопуттарын көрдөрөр матырыйаалларын быыстапкалыыллара. Үлэ бу быыстапка тэрийииннэн эрэ мунурдаммата.

Методкабинет иһинэн РСФСР уонна Саха АССР оскуолаларын үтүөлээх учууталларын үлэлэрин уопута альбомна түмүү са5аламмыта. Итинник хомуурунньук-альбом норуот үөрэҕириитин туйгуннарыгар эмиэ тэриллибитэ.

Учууталлар айымньылаах үлэлэрин туһунан отчуоттары тэрийэн үгүс учууталлары хабан ыытарбыт. Маннык отчуоттары биирдиилээн учууталлартан педколлективтарга көһөрбүппүт. Ол түмүгэр бастын уопут аадырыһа кэнээн барбыта.

Бу сылларга Антоновка орто оскуолата 4 сыл устата «Оскуола5а үлэни научнайдык сайыннарыы» проблематыгар күүскэ үлэлээбитэ. Оскуоланы улахан сахалыы өйдөөх, дьоһун уонна тэрээһиннээх Афанасий Титович Захаров салайан олорбута. Бу үөһээ этиллибит проблема олоххо киириитин уруоктарга сылдьан биһириирбит. Бу сүрүн көрдөрүү. Ылыллыбыт проблеманы практика5а туһаныы үчүгэй түмүктэрдээ5э. Ол эрээри хас оскуола барыта эриэ дэхси үлэлээбэтэ, үксүгэр уруок уонна ылыныллыбыт проблема ыраах-ыраах турар буолааччылар. Оттон Антоновка оскуолатыгар тема көдьүүстээх буолуута- оскуола5а үчүгэй база тэриллибитэ уонна утумнаахтык бө5өргүү, сайда турбута. Оччотоонну ирдэбилгэ сөп түбэһэр аа5ар саалалаах библиотека, мастарыскыайдар сылдьыбыт киһи бол5омтотун тардаллара. Оскуола бары кабинеттара тупса5ай оноһуулаахтара, үлэлии сылдьар проблемаларыгар сөп түбэһэр баай ис хоһоонноох тэриллээхтэрэ.

Манна да5атан эттэххэ, Ньурба5а улахан күүстээх директорскай корпус баара. М.С. Егоров, А.Т. Захаров, Н.В. Такыров, П.Г. Скороженко, Д.И. Павлов, Н.Н. Григорьев, А.И. Ильина-Никифорова, И.С. Анисимов, И.Н. Иннокентьев уо.д.а.  мээнэ киһи өй былдьаспат, сүбэ5ин соннообот киэн-далай дьон үлэлээн ааспыттара, киһи өйүттэн туспэт үтүөкэннээх дьон этилэр. Оччотооо5у салайааччы, хас биирдии учуутал үлэтигэр кыһамньытын, бэриниилээ5ин күн бүгүн астына саныыбын, барыларыгар махтанабын, истин убаастабыл инэн хаалбыт.

Бастын уопуту тар5атыыга бюллетеннэр, стендалар, планшеттар оноһуллаллара. Бэйэ эрэ оройуонунан мунурдаммат этибит, атын сиртэн үгүс биллиилээх учууталлары а5алан кэпсэттэрэрбит. Ол курдук, Ленин орденнаах аатырбыт методист Николай Васильевич Егоров, Сунтаар 2-с нүөмэрдээх учуутала Т.П. Данилова кустовой семинардары тэрийэн ыыппыттара. Ити сылларга Московскай, Липецкай уобаластар оскуолаларын уопуттарын, оччотоо5у новатор учууталлар Сухомлинскай, Шаталов, Лысенкова, Ильин уо.д.а. үлэлэрин уопутун үөрэтиигэ, олоххо киллэриигэ элбэх үлэ ыытыллара. Дьокуускайтан, атын оройуоннартан биллиилээх учууталлары ыҥырталаан аҕалтыырбыт. Ол курдук Уус-Алдан оройуонуттан Саха АССР үтүөлээх учуутала З.Н. Васильева кэлэн, учуутал бэйэтин билиитин, педагогическай маастарыстыбатын хайдах үрдэтинэрин туһунан бэйэтин уопутун кэпсээбитэ истээччилэри чахчы астыннарбыта.

Уопут атастаһыннара атын оройуоннарга, уобаластарга делегациялары ыыталыырбыт. Оройуон делегацията Мирнэйгэ, Сунтаарга, Үөһээ Бүлүүгэ, Мэҥэ Хаҥаласка сылдьан элбэҕи билэн-көрөн кэлбитэ. Экспериментатор учуутал А.Н. Григорьев Москваҕа, В.М. Кузьмина, М. Д. Федорова Донецкайга, С.К. Анисимова Брянскайга сылдьан өссө айымньылаахтык үлэлииллэригэр төһүү ылбыттара чуолкай.

Оройуоннаа5ы «Коммунизм суола» хаһыат тиһигин быспакка оскуола оло5ун, бастын уопуту сырдатар буолбута бу методкабинет биир ситиһиитэ этэ.

Ити сылларга педагогическай аа5ыылар ыытыллаллара, кэлин үлэлээбит үс сылбар оскуола иһинэн ыытыллар аа5ыылары 303 учуутал кыттыбыта. Оттон оройуоннаа5ы аа5ыыга-196, республикатаа5ы аа5ыыга-106 киһи кыттыбытын өйдүүбүн. Учууталлар Л.Т. Иванова, А.А. Лыткина, А.Е. Иванова уонна мин Бүтүн Россиятаа5ы уонна Бүтүн Союзтаа5ы аа5ыыларга  кыттыыны ылбыппыт.

Методкабинет хас биирдии учуутал дакылаатын синийэн үөрэтэрбит, бастын уопут автордара оройуон, республика иһинэн ыытыллар семинардар лектордара буолаллара.

Ити курдук уопуту тар5атыы араас көрүнүн сатабыллаахтык  туһаныы методкабинет үлэтин сана таһымна таһаарбыта, көдьүүһүн үрдэппитэ.

А.П. Тихонова, Саха АССР оскуолатын үтүөлээх учуутала, РФ уопсай үөрэхтээһин бочуоттаах үлэһитэ,

«Учууталлар учууталлара», «Гражданскай килбиэн» анал бэлиэлэрдээх.

Муус устар 21 күнэ, 2009 сыл. Дьокуускай.


Хроника развития

История развития общебразовательных школ Нюрбинского района (1945-1991 г.г.)

Педагогические кадры школ: численный и качественный состав, квалификация

Организационно-воспитательная работа школьных коллективов

А5а дойду көмүскэлигэр өлбүт буойун-учууталлар

Сэрии иннигэр уонна кэннигэр учууталынан үлэлээбит сэрии кыттыылаахтара

Учителя – труженики тыла

Начальники управления образования

Директордар – үөрэх хараабылын хапытааннара